Dzięki wsparciu Fundacji ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza przeprowadzono ratunkową i zachowawczą konserwację ocalonych archiwów Pierwszej Krajowej Fabryki Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza w Krośnie. Prace te objęły najcenniejszą część kolekcji, czyli unikalne historyczne fotografie, które uratowano przed zniszczeniem i udostępniono na nowej wystawie w nowo otwartym oddziale Muzeum Rzemiosła w Krośnie.
Świadkowie historii rzemiosła i techniki
Ocalone zbiory fotograficzne cudem przetrwały obie wojny światowe, choć przed przystąpieniem do prac znajdowały się w bardzo złym stanie zachowania. Papier uległ silnemu zakwaszeniu, a same obiekty nosiły ślady przedarć, rozwarstwień oraz głębokich zabrudzeń, nierzadko będąc wcześniej wydartymi z dawnych albumów.
Wśród odrestaurowanych materiałów znalazły się obiekty wykonane w najstarszych technikach fotograficznych, takich jak odbitki albuminowe i żelatynowo-srebrowe. Stanowią one bezcenne źródło wiedzy o dawnej technice i rzemiośle w regionie.
Zakres przeprowadzonych prac konserwatorskich
Zrealizowane działania miały na celu powstrzymanie postępującej degradacji bezcennych dokumentów. Specjaliści przeprowadzili szereg skomplikowanych zabiegów, w tym specjalistyczną dezynfekcję oraz oczyszczanie mechaniczne. Ponadto wykonano prostowanie fotografii, wzmocniono delikatną strukturę papieru oraz uzupełniono ubytki, co przywróciło obiektom stabilność i dawną czytelność.
Bogactwo ocalonych motywów
Prace konserwatorskie objęły niezwykle zróżnicowany materiał ikonograficzny. Wśród zabezpieczonych obiektów znalazły się unikalne ujęcia wnętrz fabryki, na których uwieczniono samego założyciela, Michała Mięsowicza, oraz jego pracowników przy pracy maszyn, szlifierek i silników mechanicznych napędzających zakład. Odrębną grupę stanowiły rzadkie kolaże fotograficzne z ręcznym retuszem, wykonanym między innymi białą farbą, które precyzyjnie ilustrowały konstrukcje mechanizmów zegarów wieżowych małego i dużego typu.
Zabezpieczono także szczegółowe zdjęcia poszczególnych elementów produkcyjnych, takich jak dzwonki godzinowe i kwadransowe, ażurowe tarcze zegarowe oraz same wskazówki, a także autentyczne projekty tarcz zegarowych.
Nowa ekspozycja w Muzeum Rzemiosła
Dzięki sfinalizowanym pracom udało się uratować unikalną dokumentację przed całkowitym zniszczeniem. Odrestaurowane fotografie znalazły swoje miejsce na nowej ekspozycji w Fabryce Zegarów Wieżowych, która funkcjonuje jako nowo otwarty oddział Muzeum Rzemiosła w Krośnie. W tym miejscu zbiory stały się kluczowymi nośnikami opowieści o dawnym Krośnie i tradycji przemysłowej miasta.
Całe przedsięwzięcie zrealizowano ze środków Fundacji ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza w ramach umowy darowizny i programu darowizn całorocznych.
