Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) oficjalnie zainaugurowała tegoroczną pulę dofinansowań z programu FEnIKS. Pierwsza umowa podpisana w 2026 roku dotyczy strategicznego fragmentu drogi ekspresowej S19 między Rzeszowem a Babicą. To inwestycja o ogromnej skali, której symbolem stała się potężna maszyna TBM drążąca jeden z najdłuższych tuneli w kraju.
„Karpatka” na półmetku prac pod wzgórzem Grochowiczna
Budowa ponad 10-kilometrowego odcinka Rzeszów Południe – Babica to jedno z najbardziej skomplikowanych przedsięwzięć inżynieryjnych w historii regionu. Kluczowym elementem trasy jest tunel o długości 2255 metrów. Prace realizowane są przy pomocy maszyny TBM, nazwanej „Karpatką”, która w grudniu ubiegłego roku zakończyła drążenie pierwszej nitki, przebijając się na północną stronę wzgórza Grochowiczna.
Obecnie specjaliści przygotowują maszynę do rozpoczęcia prac nad drugą nitką obiektu. Warto podkreślić, że jest to pierwszy tego typu tunel drogowy w województwie podkarpackim.
Finansowanie inwestycji: Miliardy na nowoczesną infrastrukturę
Całkowity koszt realizacji tego odcinka S19 szacowany jest na ponad 3 mld zł. Dzięki podpisanej właśnie umowie, projekt zyskał solidny fundament finansowy w postaci niemal 1,5 mld zł dofinansowania ze środków Unii Europejskiej.
W ramach tej inwestycji powstanie nie tylko droga ekspresowa i wspomniany tunel, ale również:
- nowoczesny węzeł drogowy Babica,
- Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP) w miejscowości Lutoryż,
- liczne obiekty inżynierskie: mosty, wiadukty i przepusty,
- infrastruktura ochrony środowiska, w tym przejścia dla zwierząt oraz specjalne zabezpieczenia dla nietoperzy,
- lądowisko dla śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.
Trasa ta ma znaczenie wykraczające poza granice Polski – stanowi istotne ogniwo szlaku Via Carpatia oraz transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T.
Program FEnIKS w liczbach
Umowa na odcinek Rzeszów – Babica jest już 19. porozumieniem o dofinansowanie zawartym przez GDDKiA w ramach programu FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko). Dotychczasowe wsparcie objęło projekty o łącznej wartości 27,4 mld zł, z czego wkład unijny wynosi 12,1 mld zł.
Warto przypomnieć, że program FEnIKS obejmuje szerokie spektrum inwestycji. Wcześniej środki trafiły m.in. na budowę autostrady A2 (odcinek Siedlce – Biała Podlaska), drogi S6 (Słupsk – Bożepole Wielkie), a także na rozbudowę S19 na odcinku Sokołów Małopolski Północ – Jasionka. Plan zakłada, że wsparcie z tego programu obejmie łącznie 30 projektów drogowych, a suma dofinansowania sięgnie około 18 mld zł.
Obecnie kolejne wnioski o dofinansowanie są na etapie oceny lub przygotowywania dokumentacji, co zwiastuje dalszą modernizację polskiej sieci dróg szybkiego ruchu w nadchodzących miesiącach.
