W nocy 16 sierpnia, około godziny 1:20, służby ratunkowe otrzymały od pracowników ochrony niepokojące zgłoszenie o pożarze na terenie Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Na miejsce zdarzenia natychmiast skierowano 27 zastępów Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej, w łącznej liczbie niemal 140 strażaków, którzy podjęli walkę z żywiołem zagrażającym największemu skansenowi w Europie. Mimo szybkiej akcji gaśniczej ogień doszczętnie zniszczył zabytkowy, drewniany kościół pod wezwaniem świętego Mikołaja z Bączala Dolnego, wybudowany w 1667 roku, a także sąsiadującą z nim stodołę i dach XIX-wiecznej chałupy z Niebocka.
Przebieg akcji gaśniczej i szacowanie strat
Pożar wybuchł w pierwszej kolejności wewnątrz drewnianej świątyni, skąd płomienie błyskawicznie przeniosły się na dwa pobliskie obiekty. Walka z ogniem wymagała zaangażowania znacznych sił i środków, a sprzyjający brak wiatru ułatwił strażakom opanowanie sytuacji i zapobiegł dalszemu rozprzestrzenianiu się płomieni na pozostałą część 38-hektarowego obszaru, na którym mieści się aż 180 zabytkowych konstrukcji.
Podczas prowadzenia działań ratunkowych jeden ze strażaków doznał oparzenia ręki, będącego jedynym odnotowanym obrażeniem wśród uczestników akcji.
Niestety, historycznego kościoła oraz jego unikalnego wyposażenia, w tym zabytkowych organów starszych od samej konstrukcji świątyni, nie udało się uratować. Całkowitemu zniszczeniu uległa również stodoła, natomiast w przypadku chałupy z Niebocka, pomimo spalonego dachu, zdołano ocalić znaczną część oryginalnego wyposażenia wnętrza.
Niezwykłe zdarzenie na pogorzelisku
Świątynia z Bączala Dolnego koło Jasła, po przeniesieniu na teren sanockiego muzeum, została poddana pracom konserwatorskim, które przywróciły jej pierwotny wygląd sprzed XIX-wiecznych przebudów. Podczas porannej konferencji prasowej dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Marcin Krowiak, zwrócił uwagę na niezwykły detal wyłaniający się z pofireline’owego krajobrazu.
Mimo że ekstremalnie wysoka temperatura niszczyła strukturę drewna i spaliła gont na kamiennym ogrodzeniu, stojący w odległości zaledwie kilku metrów od świątyni drewniany krzyż pozostał niemal nietknięty przez żywioł, podczas gdy otaczające drzewa noszą wyraźne ślady potężnego żaru.
Decyzje dyrekcji i apele do społeczności
W związku z zaistniałą tragedią władze muzeum podjęły decyzję o natychmiastowym zamknięciu obiektu dla zwiedzających do odwołania. Z tego samego powodu odwołano również wydarzenia towarzyszące, w tym Galicyjską Gracjarnię – Giełdę Staroci oraz Sarmacki Jarmark Artystyczny, które miały odbyć się na Galicyjskim Rynku 16 sierpnia.
Przedstawiciele instytucji oraz służby apelują do mieszkańców i turystów o powstrzymanie się od powielania niesprawdzonych informacji oraz spekulacji dotyczących przyczyn wybuchu ognia.
Oficjalna przyczyna pożaru nie jest obecnie znana, a pełna i rzetelna ocena strat oraz dokładne przyczyny zdarzenia zostaną ustalone po zakończeniu wszystkich czynności śledczych i szczegółowych oględzin terenu przez uprawnione organy.
