Radni mogą kontrolować urząd i dokumenty

Czy radni mogą kontrolować działalność i dokumentację urzędu gminy? Mogą! Pozwala im na to znowelizowana w 2018 roku ustawa o samorządzie gminnym. Ponadto, radni mają prawo wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały. Zobaczcie, jak to wygląda.

Art. 24. Ustawy o samorządzie gminnym, pkt. 2 mówi: W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.

Udzielanie informacji wolne od terminów
Przepis ustrojowych ustaw samorządowych (w przeciwieństwie do ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie przewidują żadnych przepisów proceduralnych związanych z udostępnianiem informacji radnym. Należy przyjąć, że powinno to nastąpić bez zbędnej zwłoki, czyli tak szybko, jak jest to możliwe, oczywiście biorąc pod uwagę funkcjonowanie danej jednostki organizacyjnej i przede wszystkim możliwości oraz zakres wniosku radnego. W tym wypadku nie należy przyjmować, iż realizacja wniosku radnego mogłaby znacząco negatywnie wpłynąć na realizację innych zadań realizowanych przez poszczególne jednostki organizacyjne.

Terminów w tym zakresie nie mogą określać żadne akty o charakterze wewnętrznym, w tym zarządzenia wójta, burmistrza, czy prezydenta. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie kompetencji do określania tego typu terminów. Przepisy nie odnoszą się także do formy wniosku radnego o udostępnienie informacji. Należy przyjąć, iż rozwiązania w tym zakresie nie mogą być bardziej sformalizowane aniżeli w trybie ogólnym. Skoro zatem na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosek może być złożony mailowo, pisemnie lub ustnie analogiczne formy należy dopuścić na gruncie ustrojowych ustaw samorządowych.

Uprawnienia kontrolne radnego dotyczą wyłącznie działalności jednostki samorządu terytorialnego, w której radny sprawuje swój mandat oraz jej szeroko rozumianych jednostek organizacyjnych.

Należy również podkreślić, iż ustrojowe ustawy samorządowe nie przewidują możliwości obciążenia radnego jakimikolwiek kosztami związanymi z przygotowaniem żądanych informacji, nawet wówczas gdy wiązałoby się to z dodatkowymi kosztami po stronie podmiotu zobowiązanego.

Dobro osobiste oraz tajemnica?
Zgodnie z artykułem 23. kodeksu cywilnego „dobra osobiste” to między innymi zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, wizerunek, tajemnica korespondencji, czy twórczość naukowa. „Dobra osobiste” są wyłącznie związanie z jednostką i jej właściwościami. Uprawnieni tych „dóbr”, nie wykonują ich. Tu należy pamiętać, że inni uczestnicy obrotu tymi „dobrami”, zobowiązani są do ich nienaruszania.

A co z prawami autorskimi? Te prawa, co do zasady są zbywalne, są wykonywane czynnie przez uprawnionego i nie są związane ściśle z daną jednostką.

Art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wyjaśnia definicję „tajemnicy przedsiębiorstwa”. Informacje (w tajemnicy) „nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności”.

Jeżeli pewne informacje są włączane do akt postępowania administracyjnego, które z założenia mają status informacji publicznej – można przyjąć, że strona chciała i godziła się na wyłączenie poufności tych danych.

red.