Vertical City jako odpowiedź na wyzwania współczesnych miast

W Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie odbyła się konferencja naukowo-techniczna Smart City – technologie i wyzwania. Wydarzenie zgromadziło ekspertów, naukowców oraz przedstawicieli samorządów zainteresowanych nowoczesnymi rozwiązaniami dla miejskich przestrzeni. Podczas licznych prelekcji omawiano najważniejsze problemy, z jakimi borykają się współczesne miasta, takie jak przeludnienie, zanieczyszczenie środowiska, deficyt terenów zielonych oraz wyzwania infrastrukturalne.

Jedną z koncepcji prezentowanych podczas konferencji była idea Vertical City, czyli miasta rozwijanego w pionie. Vertical City proponuje budowanie wielofunkcyjnych wieżowców, które integrują mieszkania, przestrzenie biurowe, rekreacyjne i usługowe w jednym miejscu.

Ta innowacyjna koncepcja odpowiada na problemy braku przestrzeni, poprawia efektywność wykorzystania gruntów oraz sprzyja tworzeniu zrównoważonych, ekologicznych środowisk miejskich. Dzięki pionowej urbanistyce możliwe jest ograniczenie transportu samochodowego, zwiększenie dostępności zielonych stref oraz poprawa jakości życia mieszkańców.

Koncepcja pod nazwą Stella Carpathia jest moim zdaniem interesującą propozycją harmonijnego współistnienia obiektu budowlanego z przyrodą. Łączy w zasadzie dwie teorie rozwijane dziś na świecie – wielofunkcyjnego budynku wysokiego, dostosowanego do charakterystyki nie tylko Krosna, ale każdego większego miasta w naszym regionie – z teorią Ebenezera Howarda pod nazwą Miasto-Ogród.

Zaprezentowałem koncept 18 piętrowego budynku w konstrukcji hybrydowej mieszczącego nie tylko mieszkania, ale szeroki program funkcjonalny – handel, gastronomia, usługi w tym przedszkole i ośrodek opieki nad osobami starszymi.

Na powierzchni 3 hektarów w zakolu Wisłoka, zaprojektowałem obiekt w parku obejmującym zespół rekreacyjno-sportowy z boiskami i 400 metrowym basenem kąpielowym. Na tym obszarze udało się zmieścić również 260 miejsc postojowych w tym tylko 80 na powierzchni terenu, a reszta pod budynkiem i wspominanym zespołem rekreacyjnym. Co ciekawe budynek ma konstrukcję drewnianą – hybrydową, a większość materiałów izolacyjnych jest również ekologiczna – płyty i wełny drzewne. Oczywiście budynek zapewnia bezpieczeństwo pożarowe!

Konferencja w Krośnie pokazała, że rozwiązania takie jak Stella Carpathia mogą odegrać kluczową rolę w transformacji polskich miast, czyniąc je bardziej inteligentnymi, przyjaznymi dla ludzi i środowiska. Wymiana doświadczeń oraz prezentacja najnowszych technologii pozwoliły uczestnikom spojrzeć na przyszłość urbanistyki z nowej perspektywy.

Stylistyka budynku nawiązuje do tradycji regionu i może stać się przykładem jak wykorzystać dawną szkołę budownictwa do urozmaicenia krajobrazu urbanistycznego, w którym panują proste betonowe „pudła” często pozbawione charakteru i smaku. A przecież w Krośnie mamy przykłady architektury wysokich lotów, projektowane przez najlepszych polskich architektów. Uważam, że w dobie tzw. „zrównoważonego rozwoju” musimy poświęcić więcej uwagi poszukiwaniu form zdobiących krajobraz, a nie tylko zapewniających zysk i tylko namiastkę komfortu w ciasnych mieszkankach.

Kogo stać na apartamenty? Stella Carpathia jest budynkiem prefabrykowanym, co przy dostępności w regionie częściowo automatycznych linii produkcyjnych dla budownictwa drewnianego, czyni jego realizację – zapewne w wersji 10 piętrowej – praktyczną, a nie tylko teoretyczną, obniżając przy tym koszt budowy i użytkowania. Jako pracownia projektowa mamy wystarczające doświadczenie do wykonania takiego projektu, a później jego realizacji w oparciu o naszych Partnerów. Zakładam, że koszty realizacji takiego budynku nie będą odbiegały od tzw. tradycyjnych technologii „mokrych”.

Mieszkania nie będą droższe, oferując przy tym o wiele większy komfort zdrowotny, ciekawy program funkcjonalny w budynku, włącznie z miejscami pracy i rekreacji. Co ciekawe prawie cały budynek może być „wielkim panelem fotowoltaicznym” z aktywnymi tynkami, dwufunkcyjnymi oknami – fotowoltaika (Dofinansowania fotowoltaika 2026 – sprawdź najnowsze programy wsparcia) i jednocześnie powierzchnia grzewcza – z tynkami wewnętrznymi z wtopioną siatką grzewczą.

Ta koncepcja wymaga dopracowania, ale może być odpowiedzią na szereg wyzwań jakie stawiane są nowoczesnym budynkom. Jednak przede wszystkim ma być w otoczeniu zieleni powrotem do łączenia przestrzeni mieszkalnej z naturą „pod ręką” oraz ukłonem w kierunku dziedzictwa architektury I Rzeczypospolitej w okresie, gdy to ona stanowiła przykład do naśladowania za granicami.