II edycja konkursu na Palmę Wielkanocną w Krośnie

Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej, mieszczące się przy ulicy Kolejowej 29a, serdecznie zaprasza mieszkańców do udziału w II edycji wyjątkowego, międzypokoleniowego konkursu na tradycyjną palmę wielkanocną.

Inicjatywa ta ma na celu nie tylko kultywowanie regionalnych obyczajów, ale przede wszystkim budowanie więzi między starszymi a młodszymi pokoleniami poprzez wspólną pracę twórczą. Uczestnicy mają za zadanie przygotować palmę, która swoją formą i materiałami będzie bezpośrednio nawiązywać do bogatego dziedzictwa kulturowego naszego regionu, a gotowe dzieła należy składać w siedzibie organizatora w terminie od 10 do 20 marca 2026 roku.

Symbolika i ludowe wierzenia zaklęte w wierzbowej witce

Palma wielkanocna w dawnej kulturze wiejskiej była czymś znacznie więcej niż tylko świąteczną ozdobą – postrzegano ją jako nośnik potężnej siły życiowej. Wierzono, że zielone gałązki mają moc wzmacniania zdrowia ludzi i zwierząt, a także zapewniania urodzajności ziemi. Tradycyjna kompozycja opierała się na darach natury: kwiatostanach trzciny wodnej, pędach wierzby oraz roślinach wiecznie zielonych, takich jak barwinek, mirt czy kłokoczka. Ta ostatnia była szczególnie istotna, gdyż po świętach wykonywano z niej krzyżyki, które wbijano w pole, by chronić uprawy.

Co ciekawe, dawniej to głównie kobiety zajmowały się wyplataniem palm, co wiązało się z ich rolą w gospodarstwie i opieką nad inwentarzem. Poświęcona palma stawała się narzędziem magiczno-leczniczym: przecierano nią nozdrza koni, omiatano krowy w celu ochrony przed chorobami, a podczas pierwszego wypasu bydła na pastwisko wykorzystywano ją lub owinięty wokół niej batóg, by odgonić złe uroki. Palma służyła także ochronie domostwa – gospodynie trzykrotnie obchodziły z nią chałupę, uderzając w każdy róg i symbolicznie wymiatając kąty izb, co miało zabezpieczyć budynek przed uciążliwym robactwem.

Zasady konkursu i kryteria oceny jury

Tegoroczny konkurs stawia na autentyczność i współpracę. Głównym założeniem jest wykonanie pracy plastycznej w zespole międzypokoleniowym, co pozwala na przekazanie wiedzy o regionalnych technikach wyplatania młodszym uczestnikom. Jury, oceniając zgłoszone palmy, weźmie pod uwagę przede wszystkim różnorodność wykorzystanych surowców oraz ich zgodność z lokalną tradycją. Ważnym elementem będzie również estetyka wykonania, trwałość konstrukcji, ogólna atrakcyjność kompozycji oraz widoczny wkład pracy autorów.

Organizatorzy przewidzieli trzy główne nagrody rzeczowe (I, II i III miejsce), jednak to nie jedyne wyróżnienia. Swojego faworyta wybierze także publiczność w drodze specjalnego głosowania. Wszystkie prace, opatrzone niezbędnymi dokumentami, powinny trafić do budynku Etnocentrum w wyznaczonym marcowym terminie.

Finał wydarzenia, podczas którego poznamy laureatów i uroczyście rozdamy nagrody, zaplanowano na 28 marca 2026 roku. To doskonała okazja, by przypomnieć sobie, że stara palma, gdy traciła swoją aktualność, nigdy nie była wyrzucana – palono ją lub oddawano do kościoła, by popiół z niej mógł służyć podczas kolejnej Środy Popielcowej, domykając tym samym roczny cykl obrzędowy.

Regulamin i karta zgłoszeniowa

Przed złożeniem pracy, zapoznaj się z regulaminem konkursu i kartą zgłoszeniową, zobacz: regulamin konkursu | karta zgłoszeniowa | oświadczenia dla osoby pełnoletniej | oświadczenia dla osoby niepełnoletniej

Kartę zgłoszeniową i odpowiednią ilość oświadczeń należy wydrukować i złożyć wraz z pracą konkursową.