W związku z przypadającą w 2026 roku dwusetną rocznicą śmierci Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, ustanowioną przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej rokiem jego pamięci, mieszkańcy Krosna będą mieli okazję zgłębić historię tej wybitnej postaci. Już 13 października 2026 roku o godzinie 18.00 w Kamienicy Zgoda przy ulicy Józefa Piłsudskiego 14 odbędzie się prelekcja historyka Piotra Babinetza zatytułowana „Ludzie Ossolineum związani z Podkarpaciem”.
Józef Maksymilian Ossoliński, wywodzący się z urodzenia w Woli Mieleckiej na Ziemi Sandomierskiej postać herbu Topór, zapisał się w historii jako ceniony pisarz, badacz dziejów Słowiańszczyzny, badacz literatury oraz entuzjasta księgozbiorów.
W trakcie swojej drogi zawodowej pracował w Bibliotece Królewskiej oraz Bibliotece Załuskich, natomiast w Wiedniu pełnił funkcję prefekta Biblioteki Nadwornej. Na terenie stolicy Austrii roztaczał opiekę nad polską młodzieżą akademicką i stawał w obronie osób walczących o wolność ojczyzny. Doprowadził również do utworzenia na Uniwersytecie Lwowskim katedry skupionej wokół języka polskiego i rodzimej literatury.
Kluczowym momentem jego działalności było ufundowanie w 1817 roku Biblioteki Publicznej pod imieniem Ossolińskich. W procesie gromadzenia bezcennych dzieł – od unikatowych starodruków i dokumentów rękopiśmiennych, przez mapy i ryciny, aż po periodyki i dzieła literackie – współpracował z Samuelem Linde.
Ponadto, w porozumieniu z Henrykiem Lubomirskim z Przeworska, zbiory artystyczne magnata włączono w struktury instytucji jako Muzeum Książąt Lubomirskich. Z czasem w ramach Zakładu uruchomiono własne wydawnictwo, zakład drukarski, periodyk o charakterze naukowym oraz system wsparcia stypendialnego. Uroczyste udostępnienie zasobów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich dla czytelników miało miejsce we Lwowie w 1832 roku.
Mimo burzliwych dziejów, wojen i zaborów, przeważająca część cennego zasobu ocalała, a pod wpływem okupacji sowieckiej najcenniejsze zbiory przeniesiono do Wrocławia, czyniąc z Ossolineum dwustuletnią ostoję polskiej kultury.
Sukces i trwanie tego przedsięwzięcia nie byłyby możliwe bez zaangażowania licznego grona osób związanych z obszarem szeroko pojętego Podkarpacia. Wśród zasłużonych współpracowników, pracowników i darczyńców instytucji znajdują się m.in. ksiądz Franciszek Siarczyński, Gwalbert Józef Pawlikowski, Jan Feliks Tarnowski, Konstanty Słotwiński, Adam Kłodziński, Wincenty Pol, Maurycy Dzieduszycki, Karol Szajnocha, Stanisław Michał Starowieyski, Władysław Bełza, Ludwik Bernacki, Władysław Wisłocki, Czesław Nanke, Izydora Dąmbska, Mieczysław Gębarowicz, Roman Aftanazy oraz Adam Fastnacht.
Postacie te oraz ich dorobek przybliży prelegent wydarzenia – Piotr Babinetz. To pochodzący z Krosna historyk, wykształcony w krośnieńskim Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika oraz na Uniwersytecie Wrocławskim. W latach 80. był zaangażowany w działalność podziemną w ramach młodzieżowej grupy powiązanej z nielegalnym pismem „Goniec Podkarpacki”.
W swoim bogatym dorobku ma pracę w zarządzie Podkarpackiego Towarzystwa Historycznego, tworzenie audycji „Ojczyzna” dla Katolickiego Radia Fara oraz długoletnie przewodniczenie Komitetowi Ratowania Starego Cmentarza w Krośnie. Piotr Babinetz od 1999 roku jest pracownikiem Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, a także zasiada w radach muzealnych instytucji w Żarnowcu i Sanoku.
Posiada również doświadczenie w pracy samorządowej i parlamentarnej – sprawował mandat radnego Krosna i Sejmiku Województwa Podkarpackiego, był posłem na Sejm RP i przewodniczącym Komisji Kultury i Środków Przekazu, a od 2022 roku wchodzi w skład Rady Mediów Narodowych.
Jest autorem licznych publikacji historycznych poświęconych m.in. generałowi Tadeuszowi Rozwadowskiemu, Kazimierzowi Sosnkowskiemu, dziejom krośnieńskiej rafinerii, postaciom związanym z walkami niepodległościowymi czy arcybiskupowi Ignacemu Tokarczukowi.
