„Projekt Pamięć” – wystawa do końca lutego

Niezwykła wystawa, opowiadająca za pomocą obrazów, zdjęć oraz filmu historię żydowskiej rodziny, mieszkającej przed wojną w Polsce. Do końca lutego możecie ją zobaczyć w Muzeum Podkarpackim.

Wystawa „Projekt Pamięć” – zorganizowana została przez The Memory Project Productions we współpracy z Żydowskim Muzeum Galicja w Krakowie. Wystawa opowiada historię zamordowanego chłopca Kalmana poprzez użycie różnorodnych środków przekazu – ocalałej fotografii, wspomnień siostry chłopca i prac malarskich artystki Roz Jacobs, która stara się poprzez tworzenie kolejnych obrazów ocalić cząstkę tego chłopca – jej wujka, uczcić jego pamięć, choć nigdy go nie poznała.

– Malując Kalmana miałam coraz silniejsze uczucie smutku i utraty, ale one w pewnym sensie przywracały mi jego obecność – mówi artystka.

Tworząc serię portretów Kalmana w oparciu o jedno zachowane zdjęcie, Jacobs próbuje z jednej strony zbudować z nim swoistą więź, a z drugiej – uczcić pamięć o nim. Artystce udało się stworzyć oryginalną instalację, która ilustruje przemieniającą siłę sztuki i pamięci oraz czyni tragedię Zagłady czymś bardzo osobistym i bezpośrednim.

Wystawa jest prezentowana w Muzeum Podkarpackim w Krośnie od połowy stycznia do końca lutego i stanowiła część finału krośnieńskich obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu.

Wystawa ta została uzupełniona pamiątkami po krośnieńskich Żydach – fotografiami oraz pracami plastycznymi krośnieńskiej młodzieży, dla których inspirację stanowiłyby właśnie te zachowane krośnieńskie, przedwojenne fotografie.

Podczas otwarcia wystawy w połowie stycznia odczytano wspomnienia ocalałych Żydów, w tym osób, które jako dzieci były ukrywane przed Niemcami w polskich rodzinach.

– Wciąż odkrywamy tylko skrawki historii krośnieńskich Żydów. Materiały źródłowe mają charakter fragmentaryczny, okresowy lub milczą. Znane są nieliczne relacje, żyjących świadków wciąż ubywa, Ocalałych jest niewielu. W zasadzie cała społeczność żydowska w naszym mieście, niegdyś dynamicznie się rozwijająca, bogata kulturowo i społecznie – przestała istnieć. Większość mieszkańców Krosna nic o niej nie wie. Muzeum Podkarpackie w Krośnie od lat podejmuje starania, aby ocalić tą społeczność od zapomnienia, aby ochronić pamięć o niej, pamięć o naszych sąsiadach – podkreśla Katarzyna Krępulec-Nowak, koordynator projektu.

„Projekt Pamięć” to nie tylko obrazy Ruth Jacobs, ta wystawa, czy wspomnienie jednego chłopca. To tysiące chłopców, tysiące dziewczynek. Na całym świecie dziesiątki tysięcy młodych ludzi bierze udział w warsztatach, zajęciach i prelekcjach, podczas których wspomina się Zamordowanych i Zaginionych, ludzi, których strata w jakiś sposób nas dotknęła, z szacunkiem przywracając Ich postacie naszemu światu.

Również w Krośnie znaleźli się młodzi ludzie, którzy postanowili się zmierzyć się z trudnymi wspomnieniami czasów Zagłady i wyrwać z mroków niepamięci wspomnienie o ich rówieśnikach, którzy zniknęli z krośnieńskich domów i ulic. Była to młodzież z Miejskiego Zespołu Szkół nr 4, z Gimnazjum oraz z II Liceum Ogólnokształcącego. Wzięli oni udział w lekcjach tematycznych poświęconych tematowi Holocaustu i stworzyli na podstawie zachowanych fotografii prace plastyczne. Na wystawie w Muzeum prezentowane są portrety Żydów krośnieńskich zamordowanych przez Niemców podczas drugiej wojny światowej, wykonane przez krośnieńską młodzież.

– Technika, zdolności manualne, talent, nie miały większego znaczenia. Chcieliśmy uczynić pamięć Zagłady czymś bardziej przejmującym, bardziej zrozumiałym i emocjonalnym, nawet osobistym. Chcieliśmy przenieść pojęcie Holocaustu ze stron książek, z definicji encyklopedycznych i faktografii do ludzkich sumień i serc. Krośnieński Holocaust jest w dalszym ciągu czymś enigmatycznym, ponieważ jest dla nas bezosobowy, bezimienny. Projektem tym nadaliśmy mu twarz. Wszystkim uczniom oraz nauczycielom zaangażowanym w krośnieńską odsłonę Projektu Pamięć – serdecznie dziękujemy! – mówi Katarzyna Krępulec-Nowak.

Wystawę czasową „Projekt Pamięć” można zwiedzać w Muzeum Podkarpackim w Krośnie do końca lutego.

Wystawa: „Projekt Pamięć”
Muzeum Podkarpackie,
Krosno, ul. Piłsudskiego 16,
– twórca i koordynator międzynarodowy: The Memory Project Productions,
– koordynator projektu w Polsce: Żydowskie Muzeum Galicja w Krakowie,
– wypożyczenie wystawy: Żydowskie Muzeum Galicja w Krakowie,
– Projekt Pamięć w Krośnie: Muzeum Podkarpackie w Krośnie.

mp, red., pdFot. archiwum Muzeum Podkarpackie