Wystawa fotograficzna – Dzieci Słońca

W Jarovnicach, we wschodniej Słowacji, mieszka ponad 4 tysiące Romów, podczas gdy białych Słowaków – zaledwie tysiąc. To największa cygańska osada na Słowacji. Wejście do wioski jest jakby przekroczeniem granicy czasu. Między szopami, służącymi za domy, w cieniu wybudowanego przez samych Romów kościoła ścierają się ze sobą dwie cygańskie dusze.

Jedna – wolna, twórcza i wrażliwa, druga – wyciągająca nieustannie rękę po pieniądze, podsycana jeszcze przez niemoralnie szczodry system zasiłków. 

W małej Słowacji mieszka ponad 5 mln ludzi. Według różnych spisów, Romowie to ok. 100 tysięcy osób! Te dane jednak są mylące, bo w czasie spisów ludności Cyganie często podają narodowość słowacką. W rzeczywistości może ich być nawet 400 tys. Nie ma to jednak nic wspólnego z asymilacją ze społeczeństwem. Mają swoje osady, niewielu z nich podejmuje edukację po podstawówce, żyją z zasiłków.

Chociaż przyrost naturalny jest u nich wysoki (każde kolejne dziecko otrzymuje nowe pieniądze), to z pewnością nie są w stanie stworzyć samodzielnego państwa ani przejąć rządów na Słowacji. Nie mają wystarczającej motywacji kulturotwórczej. Raczej spontaniczność, wrażliwość, ale też, niestety, bierność, będą dziedziczone przez kolejne pokolenia.

{Mosmodule module=Banner Bilbord}

Reportaże Gaußa przedstawiają współczesną Słowację dramatycznie podzieloną przepaścią. Oto w środku Europy ludzie budują sobie lepianki, często żyją bez prądu czy wody, pozbawieni jakiejkolwiek infrastruktury i usług publicznych.

Bezbronni wobec żywiołów: jak w 1998 roku podczas  powodzi we wsi Jarovnice, która zabiła kilkadziesiąt osób, a setkom zmiotła ich prowizoryczne domostwa. 

Dzięki współpracy z  Marianem Kijowskim, burmistrzem Jarovnic, kilku krośnieńskich i bardejowskich fotografów odwiedziło tą niezwykłą wioskę, a ich fotografie obejrzeli w lipcu mieszkańcy Bardejowa.

W listopadzie wystawę obejrzeć można w Regionalnym Centrum Kultur Pogranicza w Krośnie, a w kolejnym miesiącu zaprezentowana zostanie w Bratysławie.

Autorami wystawy są: Leonard Banas, Jaroslav Gutek, Vladimir Savcinsky z Bardejowa oraz Jerzy Bryła, Stanisław Materniak, Jan Tulik i Wacław Turek z Krosna.

wt, rckp

Foto: Anna Bryła, Wacław Turek