Od 20 marca do 4 kwietnia 2026 roku Biuro Wystaw Artystycznych w Krośnie stanie się przestrzenią niezwykłego dialogu o neuroróżnorodności. Ekspozycja „A*tystki w trasie” to prezentacja twórczości ośmiu kobiet i dziewczyn w spektrum autyzmu: Anny Bigos, Niny Bułtowicz, Malwiny Derengowskiej, Pauliny Garbiec, Kamilli Jabłońskiej, Marzeny Majki, Doroty Mościbrodzkiej oraz Magdaleny Szubielskiej. Projekt, nad którym merytoryczną opiekę sprawują kuratorki Agata Sztorc-Gromaszek i Magdalena Szubielska, stanowi intymny wgląd w proces kształtowania własnej tożsamości poprzez sztukę.
Sztuka jako manifestacja autentyczności
Termin „a*tystki” to nie tylko gra słów łącząca autyzm z twórczością. To próba odpowiedzi na pytanie o naturę wrażliwości osób w spektrum. Prace prezentowane na wystawie, wykonane w różnorodnych technikach, dotykają tematu codziennego wysiłku, jaki wiąże się z funkcjonowaniem w neurotypowym społeczeństwie. Autorki opowiadają o stosowaniu „kamuflażu” – wypracowanych przez lata trikach pozwalających na dopasowanie się do niepisanych zasad społecznych, co często wiąże się z ogromnym kosztem emocjonalnym.
Wystawa pokazuje jednak drugą stronę medalu: unikalne „supermoce” a*tystek. Należą do nich m.in.:
- Niezwykła wytrwałość w realizowaniu czasochłonnych pasji.
- Zdolność do gromadzenia i przetwarzania ogromnych baz danych.
- Tworzenie własnych, unikalnych systemów znaków.
- Specyficzna elastyczność intelektualna.
Projekt w procesie: Od Lublina do Krosna
Krośnieńska odsłona to już czwarty etap tej wędrującej wystawy. Projekt zainicjowany został w 2023 roku w lubelskiej Galerii Labirynt jako efekt stypendium Magdaleny Szubielskiej. Kolejne edycje w Toruniu (2024) oraz Krakowie (początek 2026) wzbogacały ekspozycję o nowe prace i doświadczenia kolejnych kobiet dołączających do grupy. Każdej realizacji towarzyszy autorski tekst, pozwalający widzowi lepiej zrozumieć perspektywę artystki.
Wydarzenia towarzyszące i dostępność
Uroczysty wernisaż odbędzie się 20 marca o godzinie 18:00. Wieczór uświetni performans Magdaleny Szubielskiej pod znaczącym tytułem „I am present, but don’t look me in the eye”.
Organizatorzy zadbali o pełną dostępność wydarzenia:
- Komunikacja: Wernisaż będzie tłumaczony na polski język migowy (PJM), a kody QR przy pracach odsyłają do tłumaczeń opisów w PJM.
- Sensoryka: Przestrzeń jest przyjazna dla osób wrażliwych sensorycznie.
- Architektura: Brak barier architektonicznych.
- Oprowadzanie: W sobotę, 21 marca (godz. 12:00–13:00), odbędzie się autorskie zwiedzanie z udziałem twórczyń.
Informacje praktyczne
Wystawa jest biletowana. Cena biletu normalnego wynosi 7 zł, a ulgowego 5 zł (przysługuje m.in. uczniom, studentom, seniorom oraz osobom z niepełnosprawnościami). W poniedziałki w godzinach 10:00–16:00 obowiązuje specjalna cena wstępu – jedynie 1 zł za osobę.
